Në fillim nuk ishte fjala. Jo. Ishte më e vogël se kaq. Ishte vetëm një shkronjë.
Një germë e vetme që dridhej mes buzëve të mbyllura, një zë që mezi guxonte të lindte në terrin e zakonit e të turpit. Dhe kështu, me guximin e saj të vogël dhe krenarinë e madhe, lindi “Shkronja”.
Jo, jo një shkronjë si ato që mësojmë në klasën e parë, që ndjekin njëra-tjetrën si delet pas bariut në abetare. Kjo shkronjë është kryengritëse. Ajo është shqiptare. Dhe si çdo gjë shqiptare, nuk rri e qetë. Është e vetëdijshme për dhimbjen e saj, për heshtjen përreth, për dëshirën për të thënë atë që nuk thuhet. Është ajo gjysmë fjalë që të mbetet në fyt kur sheh një mik që nuk guxon të flasë për dashurinë e tij. Është shkronja që nuk u shkrua kurrë në letrat e prindërve tanë, por që tani kërkon të bëhet fjali.
“Shkronja” nuk është vetëm germa, është rrahja e parë e një zemre që më në fund ka vendosur të flasë.
Në një vend ku burrëria matet me zhurmën e heshtjes dhe ndjeshmëria fshihet si gjarpri nën gur, Shkronja del nga nëntoka si rebelja e dashurisë. Ajo nuk kërkon t’ju bëjë të ndiheni fajtorë. Përkundrazi, ajo flet si një mik i vjetër që vjen me një kafe në dorë dhe thotë: “Hajde, më trego”. Ajo nuk thërret për revolucion me trumbeta, por me rrëfime. Sepse çdo rrëfim është një shpëtim i vogël.
Ky është edhe misioni i projektit tonë: Shkronja është zgjatimi i London Love Letters 🔗, një platformë që ka kapur të papriturat dhe poetikat e dashurisë në zemër të Londrës, dhe tani, ka vendosur të shkruajë një letër të gjatë, me rrënjë dhe thellësi, edhe në shqip.
Po pse?
Sepse ne shqiptarët kemi historira që na vrasin nga brenda, dhe shpesh nuk i nxjerrim as në ëndërr. Sepse dashuria jonë nuk është gjithmonë si në libra, ajo është si tirqet e vjetra të gjyshit, të grisura, por me aromën e kujtimeve. Sepse ne nuk jemi vetëm “goxha njerëz”, por njerëz me ndjenja që kanë nevojë të fliten. Dhe në këtë vend ku çdo e vërtetë është gati të kthehet në thashethem, ne zgjedhim ta bëjmë rrëfim.
Shkronja është zëri i butë i një të vërtete që nuk ulëret, por që ndikon.
Ne nuk jemi gazetarë, nuk jemi moralistë, nuk jemi mjekë të shpirtit. Jemi rrëfimtarë. Dhe secili nga ne, kur merr guximin të tregojë një histori, bëhet një shkronjë më shumë në këtë fjalor të ri dashurie, mirëkuptimi, dhe ndjeshmërie.
Duke sjellë këto tregime në tavolinën e mëngjesit, në një kafe të nxehtë, në bisedat që deri tani kanë qenë vetëm mendime, Shkronja bëhet shpresë. Dhe siç thoshte një njeri i mençur që pinte raki nën hijen e pemës së fshatit: “Nëse do që njeriu të ndryshojë, mos i bërtit. Lexoji një letër.”
Prandaj jemi këtu. Dhe do jemi.
Sepse kemi ende shumë shkronja për të shkruar, shumë njerëz për të dëgjuar, shumë heshtje për t’u kthyer në fjalë. Dhe kur një popull fillon të tregojë historitë e tij me ndjenjë, atëherë, për herë të parë, ai nis ta shërojë veten.
Me dashuri, pak trishtim, dhe një buzëqeshje nën zë,
Shkronja.